SES GÜCÜ DÜZEYİ BELİRLENMESİ

Pekçok üretici firma, uluslararası standartlar gereği ürünlerinin gürültü seviyesini belirtmek durumundadırlar.Fakat bunu yaparken ses basınç düzeyi değerini kullanmak yeterli değildir çünkü bu değer kaynağa yaklaştıkça artan, kaynaktan uzaklaştıkça azalan bir parametre olup, ölçüm yapılan ortamın özelliklerine göre de değişiklik göstermektedir.Bu durumda hesaplanması gereken değer ürünün "Ses Gücü Düzeyi (Lpw)" dir.

Bir kaynağın ses gücü düzeyi, o kaynaktan birim zamanda yayılan ses enerjisinin toplamıdır.

Ses gücü ölçümlerinde iki yöntem izlenebilmektedir :

• Ses basıncı tabanlı ölçüm yöntemi (Yan tarafta, B&K PULSE sistemi ile gerçekleştirilen 8 mikrofonlu bir ölçüm görülmektedir.)
• Ses şiddeti tabanlı ölçüm yöntemi

Ses basıncı yönteminde kaynağın etrafında oluşturulan hayali yüzeylerin üzerindeki çeşitli noktalara yerleştirilen mikrofonlardan ölçüm alınmaktadır.

Bu yüzey çoğu zaman bir dikdörtgen prizma veya yarıküre olarak seçilmektedir ve mikrofon sayısı da 3 ile 12 arasında değişebilmektedir.

Ölçümlerin yapılabileceği mekanların özellikleri ilgili standartlarda belirtilmekledir. Burada belirleyici özellikler olarak :

• test edilecek ürünün boyutları
• geçerli kabul edilebilir frekans aralığı
• test edilecek ürünün ses gücü düzeyi

Ses şiddeti yönteminde kaynağın etrafında oluşturulan hayali yüzeylerin üzerinde ses şiddeti probu kullanılarak ölçümler yapılmaktadır. Bu yüzeyden dışarı doğru yayılmakta olan ses şiddeti vektörü hesaplanıp yüzey alanıyla çarpılması sonucu ses gücü düzeyi elde edilmektedir.

Hangi yöntemi kullanmalı?

Ses basıncı yöntemi ile ölçümler (yeteri kadar mikrofon mevcutsa) çok kısa sürede tamamlanmaktadır. Fakat bu ölçümlerin yapılacağı mekanın akustik özelliklerinin oldukça iyi olması gerekmektedir.

Ses şiddeti yöntemi ile yapılan ölçümlerde tüm yüzeylerin tek bir probla teker teker taranması gerektiği için çok daha uzun zaman almaktadır. Ses şiddeti probunun maliyeti de bir mikrofon veya ses ölçüm cihazından yüksektir. Buna karşılık ölçümlerin yapılacağı mekan çok büyük yatırım gerektirmez. Bu ölçüm yöntemi ile ses gücü düzeyi ile birlikte, ürünün gürültü haritası da çıkarılmış olmaktadır.

İLGİLİ STANDARDLAR

ISO 3741 - 3747 Determination of Sound Power Levels of Noise Sources (pressure based)
ISO 9614 - 1 & 2 Determination of Sound Power Levels of Noise Sources (sound intensity based)

ÖLÇÜM SİSTEMLERİ

Ses Basıncı yöntemi ile :

B&K 3560 PULSE Bilgisayar Bazlı Çok Kanallı Analiz Sistemi
B&K 7799 Ses Gücü Ölçüm Yazılımı (PULSE için)

G+H Montage Ses Yutucu Elemanlar (Paneller)